Is jouw vereniging bestuurlijk goed geregeld? De WBTR vraagt om meer dan alleen goede statuten!

Wie mag namens de vereniging besluiten nemen? Wat gebeurt er als een bestuurslid plotseling uitvalt? En wanneer kan een bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld? Tijdens de lancering van de Brede Verenigingsondersteuning Dronten op maandag 26 oktober gaf mr. Rémon Brand van De Raadgevers Bedrijfsjuristen een heldere en praktische toelichting op de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR). Zijn belangrijkste boodschap: goed bestuur begint niet bij de statuten, maar bij hoe je als bestuur in de praktijk handelt.

Wat betekent de WBTR voor jouw vereniging?

Sinds 1 juli 2021 is de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR) van kracht. Deze wet is bedoeld om het bestuur en toezicht binnen onder andere verenigingen en stichtingen te verbeteren. Dat klinkt misschien als ingewikkelde juridische materie, maar volgens Rémon Brand draait het vooral om duidelijke afspraken, zorgvuldige besluitvorming en het voorkomen van problemen. Want ook binnen een vereniging waar iedereen zich vrijwillig inzet, moeten verantwoordelijkheden en bevoegdheden goed geregeld zijn. Tijdens de kennissessie ‘WBTR in 30 minuten’ nam Brand de aanwezige verenigingsbestuurders mee langs vijf belangrijke aandachtspunten.

Vijf aandachtspunten voor ieder verenigingsbestuur

1. Weet wie waarvoor verantwoordelijk is

Binnen een vereniging worden taken vaak verdeeld op basis van vertrouwen en praktische afspraken. Maar er is een belangrijk verschil tussen het uitvoeren van een taak, het nemen van een besluit en het ondertekenen van een overeenkomst. Een activiteitencommissie mag bijvoorbeeld offertes aanvragen voor een evenement. Dat betekent echter niet automatisch dat deze commissie ook de opdracht mag verstrekken. De praktische tip: leg duidelijk vast wie welke bevoegdheden heeft. Denk daarbij aan maximale bedragen, de duur van een mandaat en de manier waarop verantwoording wordt afgelegd.

2. Voorkom belangenverstrengeling

Stel: een bestuurslid heeft een eigen schildersbedrijf en biedt aan om het clubgebouw tegen een aantrekkelijke prijs te schilderen. Mag de vereniging daarop ingaan? Dat kan, maar een eventueel tegenstrijdig belang moet zorgvuldig worden behandeld. Een bestuurder met een tegenstrijdig persoonlijk belang mag niet deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming over dat onderwerp. De praktische tip: meld mogelijke belangenconflicten tijdig, vergelijk alternatieven en leg in de notulen vast hoe het bestuur tot zijn besluit is gekomen.

3. Regel wat er gebeurt als bestuurders uitvallen

Wat gebeurt er als de voorzitter langdurig ziek wordt? Of als meerdere bestuursleden tegelijkertijd stoppen? De WBTR vraagt aandacht voor twee situaties:

• Belet: een bestuurder kan tijdelijk zijn functie niet uitoefenen, bijvoorbeeld door ziekte of schorsing.
• Ontstentenis: een bestuursfunctie is vacant, bijvoorbeeld door overlijden, ontslag of aftreden.

Een vereniging moet ook in zulke omstandigheden bestuurbaar blijven. De praktische tip: zorg voor een duidelijke regeling waarin staat wie tijdelijk taken en bevoegdheden overneemt en hoe die persoon wordt aangewezen.

4. Controleer de stemverhoudingen binnen het bestuur

Een ander belangrijk onderdeel van de WBTR gaat over de verdeling van stemrechten. Eén bestuurder mag niet meer stemmen kunnen uitbrengen dan alle andere bestuurders samen. Voor bestaande afwijkende regelingen gold een overgangstermijn. Sinds 1 juli 2026 kunnen oude statutaire bepalingen die deze grens overschrijden niet langer worden toegepast. De praktische tip: controleer of de stemverhoudingen binnen jouw bestuur voldoen aan de wettelijke regels, ook als de statuten al jarenlang ongewijzigd zijn.

5. Zorgvuldige besluitvorming voorkomt problemen

Bestuurders zijn verantwoordelijk voor hun handelen. Maar dat betekent niet dat iedere tegenvaller automatisch leidt tot persoonlijke aansprakelijkheid. Stel dat een vereniging een evenement organiseert dat door slecht weer uiteindelijk verlies oplevert. Dat maakt het bestuur niet automatisch aansprakelijk. Belangrijk is vooral hoe het besluit is voorbereid. Was er een begroting? Zijn risico’s besproken? Is gekeken naar verzekeringen en mogelijke alternatieven? De praktische tip: bereid belangrijke besluiten zorgvuldig voor, controleer de uitvoering en leg de gemaakte afwegingen vast.

De bestuurs-APK: vijf vragen die iedere vereniging zichzelf moet stellen

Een van de praktische adviezen van Rémon Brand was om regelmatig een bestuurs-APK uit te voeren. Daarvoor hoef je geen uitgebreide juridische analyse te maken. Begin eens met vijf eenvoudige vragen:

1. Zijn onze actuele statuten en reglementen bij alle bestuursleden bekend?
2. Is duidelijk wie taken uitvoert, besluiten neemt en namens de vereniging mag tekenen?
3. Hebben we goede afspraken over mogelijke tegenstrijdige belangen?
4. Is geregeld wat er gebeurt wanneer bestuurders tijdelijk of definitief uitvallen?
5. Leggen we belangrijke bestuursbesluiten en controles voldoende vast?

Bespreek deze vragen bijvoorbeeld jaarlijks en bij iedere bestuurswisseling. Geef ieder onderdeel een beoordeling: groen als het goed geregeld is, oranje als verbetering nodig is en rood als er actie noodzakelijk is. Zo ontstaat direct een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten.

Maak van goede voornemens concrete bestuursacties

De boodschap van de kennissessie was vooral om niet te blijven hangen in theorie. Brand adviseerde verenigingen om binnen dertig dagen één concreet verbeterpunt aan te pakken. Dat begint met het verzamelen van de belangrijkste documenten, zoals de statuten, reglementen, volmachten, KvK-gegevens en verzekeringspolissen. Vergelijk vervolgens wat op papier staat met hoe het binnen de vereniging daadwerkelijk werkt. Klopt alles nog? Zijn verantwoordelijkheden helder? En weten alle bestuursleden welke afspraken gelden? Maak vervolgens duidelijk welke actie nodig is, wie daarvoor verantwoordelijk is en wanneer deze moet zijn afgerond.

Goed bestuur geldt voor iedere vereniging

De WBTR is niet alleen relevant voor grote sportverenigingen met uitgebreide besturen. Ook muziekverenigingen, culturele organisaties, scoutinggroepen, natuurverenigingen en andere maatschappelijke verenigingen hebben te maken met bestuurlijke verantwoordelijkheden. Juist bij kleinere verenigingen, waar veel op basis van vertrouwen en goede bedoelingen gebeurt, is het verstandig om belangrijke afspraken helder vast te leggen. Duidelijkheid voorkomt misverstanden, vermindert risico’s en zorgt ervoor dat nieuwe bestuursleden gemakkelijker hun weg kunnen vinden.

Hulp nodig bij de WBTR of het versterken van je bestuur?

Twijfel je of de statuten van jouw vereniging nog actueel zijn? Wil je de verantwoordelijkheden binnen het bestuur beter vastleggen? Of zijn er vragen over aansprakelijkheid, bestuurswisselingen of besluitvorming?
De Brede Verenigingsondersteuning Dronten helpt verenigingen in Dronten, Biddinghuizen en Swifterbant graag verder. Samen bekijken we wat jouw vereniging nodig heeft. Waar nodig kan ook specialistische ondersteuning worden ingeschakeld.

Wil je weten hoe jouw vereniging ervoor staat?

Stel je hulpvraag via www.verenigingssteundronten.nl.

De kennissessie ‘WBTR in 30 minuten’ werd op 26 oktober 2026 verzorgd door mr. R.A. (Rémon) Brand van De Raadgevers Bedrijfsjuristen, in samenwerking met Sportservice Flevoland, tijdens de lancering van de Brede Verenigingsondersteuning Dronten.

Download hier de presentatie: Download